Een chirurg heeft haar scalpel niet geërfd. Ze heeft de titel verdiend door jarenlange studie geneeskunde, specialisatie en het afleggen van examens. Verworven status verwijst naar een sociale positie die iemand verkrijgt door inspanning, keuze of verdienste. Dit staat in contrast met toegeschreven status, die bij de geboorte wordt toegekend of onvrijwillig wordt gegeven.

Moderne samenlevingen beweren waarde te hechten aan verworven status. Functietitels, diploma's en beroepslicenties geven allemaal aan wat iemand heeft bereikt. Maar het speelveld is niet gelijk. Iemand die in rijkdom is geboren, heeft voordelen bij het nastreven van een verworven status – betere scholen, connecties, tijd om te studeren. Sociologen onderzoeken in hoeverre wat op individuele verdienste lijkt, wordt gevormd door structurele factoren.

Veelvoorkomende voorbeelden

• Beroep: arts, leraar, elektricien
• Opleidingsniveau: middelbareschooldiploma, doctoraat
• Burgerlijke staat: echtgenoot/echtgenote, gescheiden
• Sportieve of artistieke prestatie: Olympisch medaillewinnaar, gepubliceerd romanschrijver

Sommige statusvormen combineren beide aspecten. Ouder worden is deels een bewuste keuze, deels biologisch bepaald. De grens tussen verworven en toegeschreven ouderschap is in de praktijk vaak vaag.