Een rat drukt op een hendel, een kind deelt een speeltje, een manager verheft haar stem in een vergadering. Gedrag is elke waarneembare actie of reactie van een organisme. De psychologie beschouwt het als de belangrijkste gegevens voor het begrijpen van de geest en de omgeving.

Sommige gedragingen zijn reflexmatig; de meeste worden gevormd door leerprocessen, doelen en context. Behavioristen hielden aanvankelijk vol dat alleen externe handelingen ertoe deden; latere benaderingen herstelden de rol van gedachten en gevoelens, terwijl ze nog steeds maten wat mensen en dieren daadwerkelijk doen. Frequentie, intensiteit, duur en latentie bieden kwantitatieve handvatten.

Interventies gericht op gedragsverandering – gewoontevorming, therapie, organisatorische stimuleringsmaatregelen – slagen wanneer ze de omstandigheden veranderen die het gedrag in stand houden. Beschrijving gaat vooraf aan verklaring: zorgvuldige observatie van wanneer en waar gedrag zich voordoet, onthult vaak de factoren die het kunnen beïnvloeden. In die zin blijft gedrag zowel het uitgangspunt als de uiteindelijke toetssteen van psychologische ideeën.

• Waarneembare acties en reacties
• Gevormd door leren en context
• Gemeten in frequentie, intensiteit en timing
• Doelwit van de meeste praktische interventies