Kalmerende middelen zijn medicijnen die de zenuwactiviteit verminderen en de lichaamsfuncties vertragen. Ze kalmeren het zenuwstelsel, veroorzaken slaperigheid en kunnen in hogere doses de coördinatie, het beoordelingsvermogen en de ademhaling beïnvloeden.

Alcohol is het meest gebruikte verdovende middel. Het versterkt de effecten van de remmende neurotransmitter GABA en vermindert de activiteit van glutamaat, wat bij lage doses ontspanning veroorzaakt en bij hoge doses sedatie, geheugenverlies en ademhalingsdepressie. Barbituraten en benzodiazepinen werken in op hetzelfde GABA-systeem en worden voorgeschreven bij angst en slapeloosheid, maar ze brengen risico's op afhankelijkheid en gevaarlijke interacties met alcohol met zich mee. Opioïden zoals morfine en heroïne onderdrukken ook de neurale activiteit, voornamelijk via pijnbanen, en kunnen de ademhaling tot een levensbedreigend niveau vertragen.

Bij herhaald gebruik treedt tolerantie op, waardoor grotere doses nodig zijn voor hetzelfde effect. Ontwenningsverschijnselen kunnen ernstig zijn en in het geval van alcohol en barbituraten zelfs medisch gevaarlijk. Overdosering blijft een belangrijke doodsoorzaak door drugsgebruik, vooral wanneer kalmerende middelen worden gecombineerd.

Kalmerende middelen brengen het zenuwstelsel tot rust. Bij overmatig gebruik kunnen ze het zenuwstelsel permanent tot rust brengen.