Op een gegeven moment, vaak midden in de nacht, dringt de vraag zich op: wat is het nut hiervan? Je hebt een baan, een routine, mensen die om je geven, maar niets voelt houvast. De bekende antwoorden overtuigen niet. Je bent niet depressief in de klinische zin, hoewel de grens soms vervaagt. Je bevindt je in een existentiële crisis, een moment waarop de betekenis en het doel van je leven ter discussie staan.

De term komt uit de existentialistische filosofie, hoewel de ervaring ouder is. Kierkegaard beschreef angst als de duizeligheid van de vrijheid. Nietzsche schreef over de dood van God en de ineenstorting van traditionele betekenisbronnen. Sartre betoogde dat we gedoemd zijn vrij te zijn, verantwoordelijk voor het creëren van onze eigen betekenis in een universum dat er geen biedt. Camus noemde de confrontatie tussen menselijk verlangen en kosmische stilte het absurde. Een existentiële crisis is geen teken van zwakte. Het kan een keerpunt zijn, een moment waarop ononderzochte aannames in twijfel worden getrokken en een authentieker leven mogelijk wordt.

Veelvoorkomende triggers

• Verlies. Overlijden van een geliefde, scheiding, baanverlies.
• Overgang. Afstuderen, pensioen, middenleven.
• Ziekte. Ernstige diagnose of bijna-doodervaring.
• Reflectie. Een ontmoeting met filosofie, kunst of een nieuwe cultuur.

Existentiële crises kunnen desoriënterend zijn, maar ze bieden ook kansen. Ze dwingen je om je af te vragen wat je werkelijk waardeert, in plaats van wat je is verteld dat je zou moeten waarderen.