De experimentele kans is de verhouding tussen het aantal keren dat een gebeurtenis plaatsvindt en het totale aantal uitgevoerde experimenten. Deze is gebaseerd op feitelijke gegevens, niet op theorie. Gooi een munt 100 keer op. Als hij 53 keer op kop landt, is de experimentele kans op kop 53/100, oftewel 0,53. De theoretische kans is 0,5. Ze liggen dicht bij elkaar, maar zijn niet identiek.

De experimentele kans varieert van proef tot proef. Voer het experiment opnieuw uit en je krijgt een ander resultaat. Gooi de munt nog 100 keer op en je krijgt misschien 48 keer kop. De experimentele kans is 0,48. Hoe meer proeven je uitvoert, hoe dichter de experimentele kans bij de theoretische kans komt. Dat is de wet van de grote getallen.

Experimentele versus theoretische waarschijnlijkheid

• Experimenteel: gebaseerd op waargenomen gegevens.
• Theoretisch: gebaseerd op even waarschijnlijke uitkomsten.
• Experimentele resultaten variëren; theoretische resultaten liggen vast.
• Experimentele benaderingen vereisen meer proeven om de theoretische aspecten te onderbouwen.
• Beide worden uitgedrukt als breuken, decimalen of percentages.

Experimentele waarschijnlijkheid wordt gebruikt wanneer theoretische waarschijnlijkheid moeilijk te berekenen is. Wat is de waarschijnlijkheid dat een nieuw medicijn een ziekte geneest? Je kunt dit niet berekenen vanuit de basisprincipes. Je voert een klinische proef uit. De experimentele waarschijnlijkheid is het percentage patiënten dat verbetert. Wat is de waarschijnlijkheid dat een machine een defect onderdeel produceert? Je neemt een steekproef van de productielijn. De experimentele waarschijnlijkheid is het defectpercentage. Experimentele waarschijnlijkheid is empirisch. Het is gebaseerd op observatie. Het vormt de basis van de statistiek. Het vertelt je wat er werkelijk is gebeurd, niet wat er theoretisch zou moeten gebeuren. De twee zijn verwant, maar ze zijn niet hetzelfde. Theorie voorspelt. Experiment observeert. Beide zijn nuttig.