Een oxymoron is een stijlfiguur die tegenstrijdige termen in één uitdrukking combineert. De botsing van tegenstellingen creëert een paradoxaal effect.

'Oorverdovende stilte', 'levende dood' en 'zoet verdriet' zijn bekende oxymorons. Dit stijlmiddel dwingt de lezer twee onverenigbare ideeën met elkaar te verbinden, waardoor vaak een complexere waarheid aan het licht komt dan elk van beide termen afzonderlijk zou kunnen uitdrukken. Dichters en toneelschrijvers gebruiken oxymorons om ambivalente emotionele toestanden weer te geven; in het dagelijks spraakgebruik worden ze gebruikt voor nadruk of ironie. Shakespeares toneelstukken zijn rijk aan dit stijlmiddel.

Een oxymoron verschilt van een paradox doordat het op het niveau van de formulering werkt in plaats van op het niveau van de bewering, hoewel de twee nauw verwant zijn. Een geslaagde oxymoron voelt zowel verrassend als treffend aan; een geforceerde oxymoron voelt slechts slim aan. De stijlfiguur gedijt op de spanning die hij creëert en op de korte mentale inspanning die nodig is om de tegenstrijdigheid op te lossen of te accepteren.

Wanneer twee tegenstrijdige woorden in één uitdrukking worden gecombineerd, ontstaat een oxymoron.