Fabrieken draaien minder. Winkels melden lagere verkoopcijfers. Het aantal aanvragen voor een werkloosheidsuitkering stijgt. Een recessie is een aanzienlijke daling van de economische activiteit die zich over de hele economie verspreidt en langer dan een paar maanden duurt. De meest gangbare vuistregel is twee opeenvolgende kwartalen van dalend bbp, hoewel de officiële datum in de Verenigde Staten wordt vastgesteld door een commissie van het National Bureau of Economic Research, die ook kijkt naar werkgelegenheid, inkomen en productie.

Recessies variëren in duur en ernst. De recessie van 2007 tot 2009 was de ergste sinds de Grote Depressie, met een werkloosheid die in de Verenigde Staten opliep tot bijna 10 procent. De recessie van 2020 was de kortste ooit, die slechts twee maanden duurde, maar ook de scherpste, omdat lockdowns complete industrieën lamlegden. De meeste recessies vallen ergens daartussenin.

Wat zijn de oorzaken? Vaak een combinatie van schokken. Een financiële crisis legt de kredietverlening lam. Een sterke stijging van de olieprijs drijft de kosten op. Een pandemie verstoort de toeleveringsketens. Een uiteenspattende zeepbel op de financiële markten vernietigt vermogen. Centrale banken reageren door de rente te verlagen. Overheden geven meer uit en heffen minder belastingen. Deze instrumenten kunnen een recessie verkorten en verzachten, maar ze kunnen er geen volledig voorkomen. De conjunctuurcyclus is niet afgeschaft.

Indicatoren voor recessie

• Dalend bbp gedurende twee of meer kwartalen
• Stijgende werkloosheid
• Dalende industriële productie
• Dalende detailhandelsverkopen
• Afnemend consumentenvertrouwen