Een prijskaartje lijkt simpel. Het is slechts een getal. Maar dat getal draagt ​​informatie met zich mee. Het vertelt producenten hoeveel ze moeten produceren en consumenten hoeveel ze moeten vragen. Het signaleert schaarste, weerspiegelt kosten en coördineert miljoenen beslissingen zonder dat iemand bevelen uitvaardigt. Friedrich Hayek noemde prijs een wonder van spontane coördinatie. Het is tevens het onderwerp van eindeloze politieke strijd.

Prijzen worden op verschillende manieren vastgesteld, afhankelijk van de markt. In concurrerende markten bepaalt geen enkele koper of verkoper de prijs. Deze ontstaat door de wisselwerking tussen vraag en aanbod. In monopolies bepaalt de verkoper de prijs. In gereguleerde markten kan een overheidsinstantie de prijs vaststellen. Bij veilingen bepalen de bieders de prijs. Elk mechanisme leidt tot verschillende uitkomsten wat betreft efficiëntie en eerlijkheid.

Overheden stellen soms prijzen vast. Huurregulering zorgt ervoor dat woningen betaalbaar blijven voor bestaande huurders, maar kan het aanbod van nieuwe huurwoningen verminderen. Wetten op het minimumloon verhogen de lonen van laagbetaalde werknemers, maar kunnen de werkgelegenheid juist beperken als ze te hoog worden vastgesteld. Prijsregulering van benzine of voedsel kan tekorten op korte termijn voorkomen, maar kan op de lange termijn leiden tot lange rijen en een zwarte markt. Het debat over prijzen gaat nooit alleen over economie. Het gaat erom wie wat krijgt en wie de beslissing neemt.

Prijsmechanismen

• Door de markt bepaalde prijzen
• Gereguleerde prijzen
• Prijsplafonds en -bodems
• Dynamische prijsstelling
• Prijsdiscriminatie