Zeepokken hechten zich vast aan de huid van een walvis. De walvis ondervindt hier geen hinder van. De zeepokken krijgen een bewegend thuis en toegang tot voedselrijk water. Dat is commensalisme, een relatie waarbij de ene soort profiteert en de andere noch geholpen noch geschaad wordt. De term komt van het Latijnse com, wat 'samen' betekent, en mensa, wat 'tafel' betekent. Het betekent letterlijk 'aan dezelfde tafel eten'.

Commensalisme komt veel voor in de natuur, maar is moeilijk te bewijzen. Om aan te tonen dat een relatie werkelijk neutraal is voor één van de partners, is langdurig onderzoek nodig. Sommige gevallen die aanvankelijk als commensalistisch werden bestempeld, bleken bij nader onderzoek parasitair of mutualistisch te zijn. Koereigers volgen grazend vee en eten insecten die uit het gras worden opgeschrikt. De vogels profiteren hiervan. Het vee kan er baat bij hebben dat de insecten worden opgegeten, of het kan er geen last van hebben. De grens tussen commensalisme en mutualisme is vaak vaag.

Veelvoorkomende voorbeelden

• Zeepokken op walvissen en schildpadden.
• Remora's die zich aan haaien vasthechten.
• Vogels die nestelen in boomholtes.
• Heremietkrabben gebruiken afgedankte schelpen.

Commensalisme is een van de vele manieren waarop soorten met elkaar interageren, naast concurrentie, predatie, mutualisme en parasitisme. In echte ecosystemen overlappen de categorieën elkaar en veranderen ze met de omstandigheden.