De oerknal is geen explosie in de ruimte. Het is een expansie van de ruimte zelf. Ongeveer 13,8 miljard jaar geleden was het universum heter en dichter dan alles wat wij ons kunnen voorstellen. Sindsdien is het universum blijven uitzetten en afkoelen. Die expansie drijft sterrenstelsels uit elkaar, rekt licht uit tot langere golflengten en laat een zwakke gloed van microgolfstraling achter.

Drie waarnemingen ondersteunen het model. Ten eerste dijt het heelal uit, zoals Edwin Hubble in 1929 aantoonde door de roodverschuiving van sterrenstelsels te meten. Ten tweede vult de kosmische microgolfachtergrondstraling de hemel met een golflengte van 2,7 Kelvin, precies wat een heet vroeg heelal zou achterlaten. Ten derde komen de hoeveelheden waterstof, helium en lithium overeen met de voorspellingen uit de eerste minuten na de oerknal.

Het model verklaart niet wat eraan voorafging of wat de expansie in gang zette. Het beschrijft het universum vanaf een fractie van een seconde. De inflatietheorie stelt een korte periode van exponentiële expansie in het eerste moment voor, wat zou verklaren waarom het universum er vandaag de dag zo uniform uitziet.

De naam is misleidend. Er was geen knal. Er was een begin, en we leven nog steeds in de nasleep ervan.