Một truyền thống dạy rằng một số hành động, suy nghĩ hoặc trạng thái nhất định vi phạm ý chí thiêng liêng hoặc trật tự đạo đức của vũ trụ. Những vi phạm đó được gọi là tội lỗi. Khái niệm này định hình đạo đức tôn giáo và nhu cầu về sự tha thứ hoặc thanh tẩy.

Tội lỗi có thể được hiểu là sự nổi loạn, thiếu hiểu biết, sự mất cân bằng, hoặc sự thất bại trong các mối quan hệ. Một số hệ thống nhấn mạnh trách nhiệm cá nhân; những hệ thống khác lại nhấn mạnh khía cạnh tập thể hoặc cấu trúc. Sự phân biệt giữa tội trọng và tội nhẹ, hoặc giữa cố ý và vô ý, xuất hiện trong các giáo lý khác nhau. Xưng tội, chuộc tội và ăn năn là những phản ứng thông thường.

Học thuyết về tội lỗi chẩn đoán tình trạng con người không chỉ đơn thuần là sự bất hoàn hảo. Nó cũng mở ra khả năng phục hồi. Những người chỉ trích cho rằng khái niệm này mang tính áp bức; những người thực hành lại thấy nó thực tế và cuối cùng là đầy hy vọng. Cách một truyền thống định nghĩa tội lỗi phần lớn quyết định cách nó hiểu về sự cứu rỗi.

Tội lỗi thể hiện khoảng cách giữa hiện thực và điều nên có trước khi đạt đến sự thiêng liêng.