Chế độ chuyên chế là sự cai trị tàn bạo và áp bức bởi một người cai trị tuyệt đối. Bạo chúa nắm giữ quyền lực mà không bị ràng buộc bởi luật pháp, thường là bằng vũ lực hoặc thừa kế. Từ này bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp tyrannos, ban đầu có nghĩa là người cai trị chiếm đoạt quyền lực một cách bất hợp pháp. Ở Hy Lạp cổ đại, bạo chúa không nhất thiết phải tàn bạo. Một số người được dân chúng yêu mến. Nhưng theo thời gian, thuật ngữ này đã mang ý nghĩa hiện đại: một người cai trị lạm dụng quyền lực vì lợi ích cá nhân và áp bức người dân. Plato và Aristotle đã phân tích chế độ chuyên chế như một hình thức tha hóa của chế độ quân chủ. Họ lập luận rằng các bạo chúa bị thúc đẩy bởi lợi ích cá nhân và nỗi sợ hãi, và họ bao quanh mình bằng những kẻ nịnh hót và gián điệp.

Chế độ chuyên chế không chỉ giới hạn ở Hy Lạp cổ đại. Nó đã xuất hiện ở nhiều thời kỳ và địa điểm khác nhau. Các hoàng đế La Mã, các vị vua thời trung cổ, các nhà độc tài hiện đại. Hannah Arendt đã phân tích chủ nghĩa toàn trị, một hình thức chuyên chế của thế kỷ 20 sử dụng hệ tư tưởng và khủng bố để kiểm soát mọi khía cạnh của cuộc sống. Chuyên chế không giống với chủ nghĩa độc đoán, mặc dù hai điều này có sự chồng chéo. Chủ nghĩa độc đoán hạn chế tự do chính trị. Chuyên chế thêm vào đó sự tàn bạo và cai trị cá nhân. Chống lại chuyên chế là một chủ đề trong triết học chính trị. Locke lập luận rằng người dân có quyền cách mạng khi chính phủ trở nên chuyên chế. Các cuộc cách mạng Mỹ và Pháp đã dựa trên ý tưởng đó. Chuyên chế là lời nhắc nhở rằng quyền lực làm tha hóa, và quyền lực tuyệt đối làm tha hóa tuyệt đối.

Đặc điểm của chế độ chuyên chế

• Quyền lực tuyệt đối.
• Sự tàn ác.
• Lợi ích cá nhân.
• Sợ hãi.

Chế độ chuyên chế không giống với chế độ độc tài. Một nhà độc tài có thể cai trị với sự ủng hộ của dân chúng. Một bạo chúa cai trị trái với lợi ích của người dân.