EN - FR - DE - ES - IT - PT -

LexiconDream

🧠 Tiên nghiệm

Kiến thức độc lập với kinh nghiệm.

Tiên nghiệm

Kiến thức tiên nghiệm không phụ thuộc vào kinh nghiệm. Bạn biết nó trước khi trải nghiệm nó. Nó chỉ đến từ lý trí. Tất cả những người đàn ông độc thân đều chưa kết hôn. Điều đó đúng theo định nghĩa. Bạn không cần phải phỏng vấn những người đàn ông độc thân. Chân lý nằm trong ý nghĩa của từ ngữ. Hai cộng hai bằng bốn. Điều đó đúng bất kể bạn quan sát thấy gì.

Thuật ngữ này trong tiếng Latinh có nghĩa là "từ cái trước". Nó trái ngược với tri thức hậu nghiệm, vốn phụ thuộc vào kinh nghiệm. Tri thức tiên nghiệm là tất yếu. Không thể khác được. Nó mang tính phổ quát. Nó không thay đổi từ người này sang người khác hay từ nơi này sang nơi khác. Toán học và logic là nền tảng của tri thức tiên nghiệm. Chúng được xây dựng dựa trên các định nghĩa và quy tắc, chứ không phải dựa trên quan sát.

Ví dụ về kiến ​​thức tiên nghiệm

Tri thức tiên nghiệm là chắc chắn. Nó không cần kiểm chứng. Nó không thể bị bác bỏ bởi kinh nghiệm. Bạn sẽ không bao giờ tìm thấy một người đàn ông độc thân đã kết hôn. Bạn sẽ không bao giờ tìm thấy một hình vuông có năm cạnh. Chân lý được tích hợp sẵn trong các khái niệm. Cuộc tranh luận là liệu tri thức tiên nghiệm là về thế giới hay về các khái niệm của chúng ta. Immanuel Kant lập luận rằng một số tri thức tiên nghiệm là tổng hợp, nghĩa là nó cho chúng ta biết điều gì đó về thế giới. Những người khác lập luận rằng tri thức tiên nghiệm là phân tích, đúng theo định nghĩa nhưng không cung cấp thông tin về thực tại. Cuộc tranh luận vẫn tiếp diễn. Nhưng khái niệm thì rõ ràng. Một số tri thức có trước kinh nghiệm. Đó là tri thức của lý trí.


Warning: session_start(): Cannot start session when headers already sent in /var/www/lexicondream.com/inc/functions.php on line 63

Comments

No comments yet. Be the first to share a thought.

Leave a comment