Tập tính học là ngành nghiên cứu hành vi của động vật, đặc biệt là trong điều kiện tự nhiên. Ngành này hình thành vào những năm 1930 thông qua công trình của Konrad Lorenz, Niko Tinbergen và Karl von Frisch, những người đã cùng nhau nhận giải Nobel năm 1973. Họ nhấn mạnh rằng hành vi cần được quan sát trong môi trường tự nhiên, chứ không chỉ trong phòng thí nghiệm. Công trình nghiên cứu của họ về hiện tượng in dấu ở vịt, giao tiếp của ong và các mô hình hành động cố định theo bản năng đã đặt nền móng cho ngành này.
Các nhà nghiên cứu về hành vi học đặt ra các câu hỏi như hành vi phát triển như thế nào, điều gì kích hoạt nó, nó tiến hóa ra sao và nó phục vụ chức năng gì. Bốn câu hỏi này, do Tinbergen đề ra, vẫn là khuôn khổ cốt lõi. Lĩnh vực này có sự giao thoa với tâm lý học so sánh, sinh thái học hành vi và sinh học tiến hóa. Nó cũng đã ảnh hưởng đến nhân chủng học, đặc biệt là trong các cuộc tranh luận về bản chất con người và nguồn gốc sinh học của hành vi xã hội.
Những phát hiện kinh điển
- Hiện tượng in dấu: chim non sẽ đi theo vật thể chuyển động đầu tiên mà chúng nhìn thấy.
- Các kiểu hành động cố định: phản ứng rập khuôn đối với các tín hiệu cụ thể.
- Điệu nhảy lắc lư của ong mật truyền đạt hướng và khoảng cách.
- Tập tính lãnh thổ và nghi thức tán tỉnh ở nhiều loài.
Tập tính học nhắc nhở chúng ta rằng con người cũng là động vật, và một số khuynh hướng xã hội của chúng ta có nguồn gốc tiến hóa sâu xa.
Comments (3)
Leave a comment