Teorik olasılık, her sonucun eşit olasılığa sahip olduğu varsayımıyla, tüm olası sonuçlara dayanarak bir olayın gerçekleşme olasılığıdır. Adil bir madeni parayı atın. İki sonuç vardır: yazı ve tura. Yazı gelme olasılığı teorik olarak 1/2'dir. Adil altı yüzlü bir zar atın. Altı sonuç vardır. 3 gelme olasılığı teorik olarak 1/6'dır.

Formül, olumlu sonuçların sayısının olası sonuçların toplam sayısına bölünmesiyle elde edilir. Sonuçların eşit olasılığa sahip olduğunu varsayar. Bu, temel varsayımdır. Hileli bir madalyonun tura gelme olasılığı teorik olarak 1/2 değildir. Madalyon adil değildir. Sonuçlar eşit olasılığa sahip değildir. Teorik olasılık yalnızca adil deneyler için geçerlidir.

Teorik olasılık örnekleri

• Para atışı: Tura gelirse 1/2.
• Zar atışı: Herhangi bir sayı için 1/6.
• Kart çekme: Herhangi bir kart için 1/52.
• Döndürücü: eşit bölümlerin sayısına bağlıdır.
• Loteri: Büyük ikramiye için milyonda 1 ihtimal.

Teorik olasılık bir tahmindir. Uzun vadede ne olması gerektiğini söyler. Bir sonraki denemede ne olacağını söylemez. Bir madeni parayı on kez atarsanız yedi kez tura gelebilir. Teorik olasılık hala 1/2'dir. Deneysel olasılık ise 7/10'dur. Daha fazla deneme yaparsanız, deneysel olasılık teorik olasılığa yaklaşır. Bu, büyük sayılar yasasıdır. Teorik olasılık kesindir. Deneyin yapısından hesaplanır. Herhangi bir deneme gerektirmez. Olasılık teorisinin temelidir. Kumar, sigorta ve kalite kontrolünde kullanılır. Belirsizliğin matematiğidir.