Yeryüzünde ekvator, kutuplar arasında yer alan büyük dairedir. Gökyüzünde ise göksel ekvator, Dünya'nın ekvatorunun gök küresi üzerindeki izdüşümüdür. Tıpkı Dünya'nın ekvatorunun küreyi ikiye ayırması gibi, göksel ekvator da gökyüzünü kuzey ve güney olmak üzere ikiye ayırır.

Göksel ekvator, koordinatlar için bir referans çizgisidir. Deklinasyon bu çizgiden ölçülür. Göksel ekvator üzerindeki bir yıldızın deklinasyonu 0 derecedir. Göksel ekvator, Dünya üzerindeki herhangi bir gözlemci için ufuk çizgisini tam doğu ve tam batıda keser. Bu da onu geceleyin yönünüzü bulmak için kullanışlı bir işaret haline getirir.

Göksel ekvator sabit değildir. Dünya ekseni, presesyon adı verilen bir hareketle yalpalar ve bu hareket, göksel kutupları ve ekvatoru yaklaşık 26.000 yılda bir daire şeklinde kaydırır. Ekvator çizgisinin göksel ekvatoru kestiği noktalar olan ekinokslar da, ekliptik boyunca yavaşça batıya doğru kayar.

Dünya ekvatorunda bulunan gözlemciler için göksel ekvator tam tepeden geçer. Bu, yılın belirli bir döneminde tüm yıldızların görülebileceği anlamına gelir. Kutuplardan bakıldığında ise göksel ekvator tam ufuk çizgisinde yer alır. Dünya üzerinde nerede durduğunuz, ne görebileceğinizi belirler.