Rhizobium, baklagillerin köklerinde nodüller oluşturan ve bunların içinde azot sabitleyen bir toprak bakterisi cinsidir. Bakteriler bitkiden şeker alır ve karşılığında atmosferik azotu bitkinin kullanabileceği amonyağa dönüştürür. Bu ilişki, biyolojide en iyi incelenen simbiyozlardan biridir.

Her Rhizobium türü her baklagil ile uyumlu değildir. Soya fasulyesi belirli Bradyrhizobium türlerine, bezelye ve fiğ Rhizobium leguminosarum'a, yonca ise kendine özgü bir partnere ihtiyaç duyar. Bu nedenle çiftçiler bazen ekimden önce tohumu aşılayarak, nodül oluşumunu sağlamak için doğru bakterilerle kaplarlar.

Ortaklık nasıl işliyor?

• Bitki, uyumlu bakterileri çeken flavonoidler salgılar.
• Bakteriler kök tüylerine girer ve nodül oluşumunu tetikler.
• Bu nodülün içinde bakteriler azotu amonyağa dönüştürür.
• Bitki karşılığında şeker ve mineraller sağlar.

Nodülleri tespit etmek kolaydır. Birini kesip açtığınızda, sağlıklı ve aktif bir nodülün içi pembe renktedir; bu renk, nitrojenaz enzimini oksijenden koruyan leghemoglobin proteininden kaynaklanır. İç kısmının beyaz veya yeşil olması, nodülün nitrojen bağlamadığını gösterir.