Psychoneuroimmunologia bada, jak procesy psychologiczne, układ nerwowy i układ hormonalny oddziałują na funkcjonowanie układu odpornościowego i zdrowie. Dziedzina ta traktuje umysł i ciało jako pojedynczą sieć regulacyjną, a nie oddzielne obszary.

Hormony stresu, takie jak kortyzol, mogą hamować niektóre reakcje immunologiczne, zwiększając podatność na infekcje lub spowalniając gojenie się ran. Przewlekły stres psychiczny wiąże się z nasilonym stanem zapalnym i gorszymi wynikami leczenia w różnych schorzeniach, od przeziębienia po choroby układu krążenia. Z kolei wsparcie społeczne, optymistyczne nastawienie i niektóre interwencje behawioralne wydają się wzmacniać funkcje odpornościowe. Uwarunkowane reakcje immunologiczne – zaobserwowane u zwierząt i w ograniczonym stopniu u ludzi – pokazują, że układ odpornościowy potrafi uczyć się asocjacji, tak jak potrafi to robić zachowanie.

Dwukierunkowe szlaki są złożone. Cytokiny uwalniane przez komórki układu odpornościowego wpływają na aktywność mózgu i nastrój, przyczyniając się do zmęczenia i wycofania, które towarzyszą chorobie. Badania w tej dziedzinie dostarczają informacji zarówno praktyce klinicznej, jak i strategiom zdrowia publicznego, które uwzględniają czynniki psychologiczne i społeczne, a także biologiczne.

Zdrowie to nie tylko kwestia patogenów i komórek. Mózg i układ odpornościowy nieustannie ze sobą współpracują.