Postawa, jaką utwór literacki przyjmuje wobec tematu i odbiorców, to jego ton. Ton może być poważny, ironiczny, żartobliwy, zdystansowany, natarczywy lub melancholijny. Jest on przekazywany poprzez dobór słów, strukturę zdań, obrazowanie oraz ogólną postawę narratora lub mówcy. Dwie relacje o tym samym wydarzeniu mogą wydawać się zupełnie różne ze względu na różnice w tonie.

Czytelnicy szybko wyczuwają ton, często zanim potrafią go nazwać. Formalny ton tworzy dystans; ton konwersacyjny sprzyja intymności. Ironia opiera się na rozdźwięku między dosłownym znaczeniem słów a postawą, która za nimi stoi. Niespójność tonu może dezorientować lub bawić, w zależności od tego, czy jest zamierzona.

Pisarze świadomie kontrolują ton podczas korekty, wsłuchując się w emocjonalny i intelektualny koloryt każdego fragmentu. W literaturze ton jest jednym z głównych środków, za pomocą których autor kształtuje doświadczenie czytelnika. Rozpoznawanie tonu jest zatem podstawową umiejętnością uważnego czytania.