Badacz chce się dowiedzieć, czy nowy lek obniża ciśnienie krwi. Podaje lek jednej grupie, a placebo drugiej. Mierzy ciśnienie krwi w obu grupach. Jedyną różnicą między nimi jest lek. To eksperyment: metoda badawcza, w której zmienne są manipulowane w celu określenia związku przyczynowo-skutkowego.

Kluczową cechą jest kontrola. Dzięki losowemu przydzielaniu uczestników do warunków, badacz może mieć pewność, że wszelkie różnice w wynikach wynikają z manipulacji, a nie z różnic już istniejących. Losowy przydział to czynnik odróżniający prawdziwy eksperyment od badania korelacyjnego. Korelacja pokazuje, że dwie rzeczy zmieniają się razem. Eksperyment pokazuje, że jedna powoduje drugą.

Eksperymenty mają swoje ograniczenia. Mogą być niepraktyczne, nieetyczne lub sztuczne. Nie można losowo przypisać osób do grupy palącej papierosy. Nie można łatwo badać długoterminowych efektów w laboratorium. Nawet dobrze zaprojektowane eksperymenty mogą być obarczone błędem wynikającym z charakterystyki popytu, w której uczestnicy zgadują hipotezę i zmieniają swoje zachowanie. Procedura podwójnie ślepej próby, w której ani uczestnik, ani eksperymentator nie wiedzą, kto otrzymał leczenie, jest jednym ze sposobów na ograniczenie tego błędu. Metoda ta jest skuteczna, ale nie jest magiczna.