Archeologia rekonstruuje dawne społeczności ludzkie na podstawie tego, co po sobie pozostawiły. Rozbite garnki, zakopane mury, poszarpane kości, ziarna pyłku i porzucone narzędzia – wszystkie one niosą ze sobą informacje. Archeolodzy nie kopią przypadkowo. Badają tereny, czytają zdjęcia satelitarne i starannie pobierają próbki, zanim kielnia dotknie gleby. Kontekst jest równie ważny jak sam obiekt: gdzie coś zostało znalezione, co leżało obok i z której warstwy pochodzi.

Dyscyplina ta obejmuje głęboką prehistorię i historię najnowszą. Niektórzy archeolodzy badają narzędzia kamienne sprzed milionów lat; inni prowadzą wykopaliska w XIX-wiecznych fabrykach lub w kwaterach niewolników. Stosowane metody obejmują stratygrafię, datowanie radiowęglowe, analizę pozostałości, a coraz częściej także badania DNA i izotopów. Wykopaliska są destrukcyjne, dlatego dokumentacja jest skrupulatna, a publikacja jest obowiązkiem etycznym. Wiele projektów angażuje obecnie społeczności potomne w podejmowanie decyzji o tym, co wykopać i co wystawić.

Podstawowe narzędzia pracy

• Badania i teledetekcja w celu lokalizowania miejsc bez konieczności wykopywania.
• Badania stratygraficzne mające na celu ustalenie sekwencji i powiązań.
• Metody datowania od radiowęglowej do dendrochronologii.
• Analiza laboratoryjna artefaktów, gleby i pozostałości organicznych.

Każde wykopaliska niszczą badane miejsce. Ten fakt kształtuje sposób, w jaki archeolodzy planują, dokumentują i udostępniają swoją pracę.