Wie is de dochter van de broer van je moeder? In sommige samenlevingen is ze je zus. In andere is ze je nicht. Verwantschap is het systeem van sociale relaties gebaseerd op afstamming en huwelijk. Het definieert wie aan wie verwant is, welke verplichtingen ze hebben en hoe eigendom en status van generatie op generatie worden doorgegeven.

Antropologen en sociologen bestuderen verwantschap omdat het een grote rol speelt in het sociale leven. In kleinschalige samenlevingen bepaalt verwantschap de woonplaats, erfopvolging, politieke allianties en religieuze rollen. Ook in moderne samenlevingen is verwantschap nog steeds belangrijk, hoewel het een plek deelt met andere instituties.

Kernconcepten

• Afstamming: via de moederlijn, via de vaderlijn of via beide geslachten.
• Huwelijk: exogamie (buiten de groep) of endogamie (binnen de groep)
• Verwantschapstermen: moeder, vader, tante, oom, neef/nicht
• Fictieve verwantschap: nauwe niet-bloedverwantschappen die als familie worden beschouwd.

Verwantschapssystemen zijn niet statisch. Ze veranderen door migratie, technologie en wetgeving. Het homohuwelijk, adoptie en kunstmatige voortplanting hebben de definitie van verwantschap verruimd. Peetouders, goede vrienden en zelfgekozen families vervagen de grens tussen bloedverwantschap en verbondenheid.