In de Hebreeuwse Bijbel verschijnt satan aanvankelijk als een titel in plaats van een eigennaam – een tegenstander of aanklager die de loyaliteit van de rechtvaardigen op de proef stelt. Het boek Job presenteert hem als een lid van het hemelse hof dat Jobs integriteit betwist. Pas geleidelijk aan wordt de figuur de persoonlijke belichaming van verzet tegen God.

Tegen de tijd van het Nieuwe Testament is het beeld scherper. Satan is de heerser van deze huidige duisternis, de verleider van Jezus in de woestijn, degene die Judas verleidt, de vijand die rondzwerft als een brullende leeuw. Hij is eindig, een schepsel, maar machtig genoeg om de volken te misleiden en werkelijk kwaad aan te richten. Zijn einde is reeds bepaald: het meer van vuur dat voor de duivel en zijn engelen is voorbereid.

De christelijke theologie heeft zich verzet tegen twee tegengestelde dwalingen: enerzijds het ontkennen van het bestaan ​​van persoonlijk kwaad, anderzijds het toekennen van een quasi-goddelijke status aan Satan. Hij is noch Gods gelijke, noch slechts een symbool van menselijke tekortkomingen. De praktische implicatie hiervan is waakzaamheid zonder paniek. Gelovigen worden aangespoord de duivel te weerstaan, in het vertrouwen dat hij zal vluchten, en de volledige waprusting van God aan te trekken.

Kunst en literatuur hebben hem vele gedaanten gegeven – van de slang in Eden tot de verfijnde heer uit latere fictie. De Bijbelse kern blijft echter de tegenstander die zich verzet tegen Gods bedoelingen en het welzijn van de mensheid.