Circadiaanse ritmes zijn de ongeveer 24-uurscycli die de slaap en het wakker zijn, de lichaamstemperatuur, de hormoonafgifte en vele andere fysiologische processen reguleren. Ze worden intern gegenereerd, maar worden gesynchroniseerd door externe prikkels, met name licht.

De biologische klok bevindt zich in de nucleus suprachiasmaticus van de hypothalamus. Deze ontvangt directe input van gespecialiseerde fotoreceptoren in het netvlies die de omgevingslichtniveaus detecteren. Op zijn beurt coördineert de klok de perifere klokken in het hele lichaam via neurale en hormonale signalen, waaronder de nachtelijke afgifte van melatonine door de pijnappelklier. Wanneer de externe dag-nachtcyclus verschuift – zoals bij een jetlag of nachtdiensten – past de interne klok zich slechts geleidelijk aan, wat leidt tot de bekende symptomen van vermoeidheid en een verstoorde slaap.

Individuele verschillen in circadiane voorkeur, vaak chronotype genoemd, variëren van vroege vogels ("leeuweriken") tot late nachtbrakers ("uilen"). De adolescentie brengt doorgaans een verschuiving naar latere tijden met zich mee, wat botst met vroege schoolroosters. Verstoring van circadiane ritmes wordt in verband gebracht met stofwisselingsproblemen, stemmingsstoornissen en verminderde cognitieve prestaties.

Het lichaam houdt de tijd bij, zelfs als er geen klokken of kalenders zijn. Die interne dag is het circadiane ritme.