Alles wordt duurder. De koffie die je 's ochtends koopt, de huur, de buskaartjes. Wanneer de prijzen in de hele economie gedurende een langere periode stijgen, spreken we van inflatie. Dat tast de koopkracht aan: met hetzelfde salaris kun je minder kopen dan een jaar geleden. Centrale banken streven ernaar de inflatie laag en stabiel te houden, meestal rond de 2 procent per jaar.

Inflatie komt uit twee hoofdbronnen. Vraaginflatie treedt op wanneer de bestedingen de productie overtreffen: te veel geld voor te weinig goederen. Kosteninflatie treedt op wanneer de productiekosten stijgen, bijvoorbeeld door een plotselinge stijging van de olieprijs of een loonsverhoging, en bedrijven die kosten doorberekenen aan de consument. In de praktijk spelen beide krachten vaak tegelijkertijd een rol.

Milde inflatie is normaal en zelfs nuttig. Het smeert de wielen van de arbeidsmarkt, waardoor lonen zich kunnen aanpassen zonder nominale verlagingen. Hoge inflatie is destructief. Het straft spaarders, verstoort investeringen en dwingt centrale banken de rente fors te verhogen, wat recessies kan veroorzaken. De stagflatie van de jaren zeventig, met hoge inflatie en hoge werkloosheid, was een pijnlijke les over hoe moeilijk inflatie te beheersen is als deze eenmaal is ingezet.

Oorzaken en gevolgen

• Vraaggestuurd: te veel uitgaven
• Kosteninflatie: stijgende productiekosten
• Ingebouwd: verwachtingen van toekomstige inflatie
• Winnaars: leners, bezitters van activa
• Verliezers: spaarders, gepensioneerden met een vast inkomen