Materiële cultuur verwijst naar de fysieke objecten en voorwerpen die door een samenleving worden gemaakt en gebruikt. Het omvat alles, van kookpotten en kleding tot huizen, gereedschap, speelgoed en religieuze voorwerpen. Deze objecten zijn niet passief. Ze bepalen hoe mensen bewegen, eten, werken en bidden. Een stoel met een rugleuning stimuleert een bepaalde houding. Een smartphone herstructureert de aandacht. Een kookpot bepaalt wat er gekookt kan worden en hoeveel mensen er gevoed kunnen worden.

Archeologen zijn afhankelijk van materiële cultuur omdat die overleeft wanneer spraak en gebaren verdwijnen. Maar antropologen die levende samenlevingen bestuderen, besteden ook veel aandacht aan objecten. Ze vragen zich af wie ze maakt, wie ze bezit, hoe ze worden verhandeld en wat ze betekenen. Een gevlochten mand kan in de ene context een gebruiksvoorwerp zijn en in een andere een heilig erfstuk. Hetzelfde object kan meerdere betekenissen hebben, afhankelijk van wie het vasthoudt.

Wat materiële cultuur omvat

• Gereedschap, wapens en landbouwwerktuigen.
• Kleding, sieraden en lichaamsaanpassingen.
• Architectuur en woonruimtes.
• Rituele voorwerpen en symbolische insignes.

Het bestuderen van materiële cultuur betekent dat we objecten serieus nemen als sociale actoren, en niet slechts als achtergrondrekwisieten.