Mỗi công ty cần một kế hoạch mạch lạc để tạo ra và nắm bắt giá trị. Mô hình kinh doanh mô tả kế hoạch đó: khách hàng là ai, sản phẩm/dịch vụ nào được cung cấp cho họ, cách thức cung cấp dịch vụ đó như thế nào và công ty kiếm tiền bằng cách nào. Nó là kiến ​​trúc của doanh nghiệp hơn là một kế hoạch hoạt động chi tiết.

Các mô hình phổ biến bao gồm bán sản phẩm, đăng ký, freemium, thị trường trực tuyến và mô hình hỗ trợ quảng cáo. Mỗi mô hình đều có những tác động khác nhau đến dòng tiền, mối quan hệ khách hàng và động lực cạnh tranh. Những người tiên phong đôi khi phát minh ra các mô hình mới làm thay đổi nền kinh tế của một ngành; những người bắt chước thì điều chỉnh các mô hình hiện có cho phù hợp với bối cảnh mới.

Một mô hình kinh doanh rõ ràng giúp các nhà sáng lập giao tiếp hiệu quả với nhà đầu tư và giúp các nhà quản lý thống nhất các quyết định trong toàn tổ chức. Khi mô hình có sai sót—khách hàng không phù hợp, giá trị cốt lõi yếu kém, hoặc cấu trúc chi phí không bền vững—thì dù có xuất sắc đến đâu trong hoạt động cũng không thể cứu vãn doanh nghiệp. Do đó, việc thử nghiệm và hoàn thiện mô hình là ưu tiên hàng đầu và liên tục đối với bất kỳ dự án kinh doanh mới nào.