Etik ikilem, bir kişinin birbiriyle çelişen iki veya daha fazla ahlaki ilke arasında seçim yapmak zorunda kaldığı bir durumdur. Her iki seçenek de doğrudur. Her ikisi de yanlıştır. Net bir cevap yoktur. Seçim zordur. Sıkıntıya neden olur. Mükemmel bir çözümü yoktur.

Tıp, iş dünyası ve hukukta etik ikilemler yaygındır. Bir doktor, hastasına ölümcül bir hastalık hakkında gerçeği söyleyip söylememeye karar vermelidir. Gerçeği söylemek özerkliğe saygı göstermektir. Gerçeği saklamak ise hastayı sıkıntıdan korur. Her ikisi de ahlakidir. Doktor seçim yapmak zorundadır. Bir avukat, suçlu bir müvekkilini savunup savunmamaya karar vermelidir. Müvekkilin savunma hakkı vardır. Mağdurun adalet hakkı vardır. Her ikisi de ahlakidir. Avukat seçim yapmak zorundadır.

Etik ikilemlere örnekler

• Tramvay problemi: Beş kişiyi kurtarmak için bir kişiyi öldürmek.
• Doktor yardımıyla intihar: acıyı dindirmek mi, yoksa hayatı kurtarmak mı?
• İhbarcılık: işverene sadakat mi yoksa kamuya karşı görev mi?
• Gizlilik: Kişisel gizliliği koruyun veya potansiyel bir mağduru uyarın.
• Kaynak tahsisi: solunum cihazını kim alacak?

Etik ikilemlerin kolay cevapları yoktur. Farklı etik çerçeveler farklı rehberlik sunar. Faydacılık, en büyük sayıda insan için en büyük iyiliği seçmeyi söyler. Deontoloji, sonuçları ne olursa olsun kurallara uymayı söyler. Erdem etiği ise erdemli bir insan gibi davranmayı söyler. Her çerçevenin güçlü yönleri vardır. Her birinin zayıf yönleri vardır. İkilem devam eder. Amaç mükemmel cevabı bulmak değildir. Amaç dikkatlice akıl yürütmektir. Tüm bakış açılarını değerlendirmektir. Dürüstlükle hareket etmektir. Sorumluluk almaktır. Etik ikilemler karakter testleridir. Neye değer verdiğimizi ortaya çıkarırlar. Bizi seçim yapmaya zorlarlar. Bizi insan yaparlar. Seçim asla kolay değildir. Ama yapılmalıdır. İkilemin doğası budur.