Ay ve Güneş, yeni ay ve dolunay zamanlarında Dünya ile aynı hizaya geldiğinde, yerçekimleri birbirini güçlendirir. Bunun sonucunda, yüksek ve düşük su seviyeleri arasında en büyük farkın olduğu ilkbahar gelgitleri oluşur. İsmine rağmen, ilkbahar gelgitleri yıl boyunca, yaklaşık her iki haftada bir meydana gelir.

Yüksek gelgitler ortalamadan daha yüksek, düşük gelgitler ise daha düşüktür. Özellikle fırtınalar veya güçlü kıyı rüzgarlarıyla aynı zamana denk geldiklerinde, ilkbahar gelgitleri sırasında kıyı taşkınlığı riski artar. Gelgit bölgesinde yaşayan organizmalar, ay döngüsünün en uzun süre boyunca en uzun süre su altında kalırlar. Bunun zıt evresi olan düşük gelgitler ise, gelgit aralığının en küçük olduğu çeyrek ay evrelerinde meydana gelir.

Gelgit tabloları, ilkbahar ve sonbahar gelgit döngülerini hassas bir şekilde tahmin eder. Kıyı geometrisinin yerel etkisiyle, Fundy Körfezi gibi istisnai yerlerde ilkbahar gelgit aralıkları on metreyi aşabilir. Denizciler ve kıyı mühendisleri, kritik operasyonlarını ilkbahar-sonbahar gelgit döngüsüne göre planlarlar.

İlkbahar gelgiti, ayın geri kalanında gizli kalan gelgit bölgelerini ortaya çıkarabilir.