İlişkisel bir veritabanı, verileri satır ve sütunlardan oluşan tablolara ayırır. Her tablo bir varlığı temsil eder: müşteriler, siparişler, ürünler. Her satır bir kaydı, her sütun ise bir alanı temsil eder. Tablolar arasındaki ilişkiler anahtarlar ile tanımlanır. Bir tablodaki yabancı anahtar, başka bir tablodaki birincil anahtara işaret eder. Yapı bir şema ile tanımlanır. Veritabanı şemayı uygular ve uymayan verileri reddeder. Bu uygulama, verilerin tutarlı kalmasını sağlar.

İlişkisel model, 1970 yılında Edgar Codd tarafından önerildi. Daha basit ve esnek olduğu için önceki hiyerarşik ve ağ modellerinin yerini aldı. SQL, standart sorgu dili haline geldi. On yıllar sonra, ilişkisel veritabanları hala dünyanın işlem sistemlerinin çoğunu çalıştırıyor. Güvenilir, iyi anlaşılmış ve ACID uyumludurlar. Atomiklik, tutarlılık, izolasyon ve kalıcılık, işlemlerin ya tamamen tamamlanacağını ya da hiç tamamlanmayacağını garanti eder. Bu garanti, bankacılık, envanter ve kısmi güncellemelerin sorunlara neden olduğu herhangi bir sistem için önemlidir. İlişkisel veritabanları, tek bir sunucuya daha fazla güç ekleyerek dikey olarak ölçeklenir. Parçalama ile yatay olarak ölçeklenirler, ancak bu karmaşıklığı artırır. NoSQL veritabanları yatay ölçeklemeyi daha doğal bir şekilde ele alır, bu nedenle web ölçekli uygulamalar için popülerlik kazandılar. İlişkisel veritabanları, güçlü tutarlılık ve karmaşık sorgular gerektiren uygulamalar için varsayılan seçenek olmaya devam ediyor. Teknoloji olgunlaşmıştır. Avantaj ve dezavantajlar iyi anlaşılmıştır.

İlişkisel veritabanı özellikleri

• Tablolar — varlığa göre düzenlenmiş veriler
• Satırlar ve sütunlar — kayıtlar ve alanlar
• Anahtarlar — birincil ve yabancı anahtarlar ilişkileri tanımlar
• SQL — standart sorgu dili
• ACID — işlem garantileri

İlişkisel veritabanı, kurallara sahip bir tablo kümesidir. Kurallar verilerin tutarlı olmasını sağlar. Tablolar ise verilerin düzenli olmasını sağlar.