Cumhuriyetlerde devlet başkanı genellikle cumhurbaşkanıdır. Bu makam büyük ölçüde sembolik olabilir veya başkanlık sistemlerinde, yasama organından bağımsız olarak seçilen merkezi yürütme organı olabilir.

Başkanlık yetkileri genellikle silahlı kuvvetlere komuta etmeyi, dış ilişkileri yürütmeyi, üst düzey yetkilileri atamayı ve yasaları imzalamayı veya veto etmeyi içerir. Görev süreleri ve sınırları değişiklik gösterir. Doğrudan seçim, başkanlara kişisel bir yetki verir; seçim kurulu veya parlamento aracılığıyla dolaylı seçim, seçmenler ve partilerle olan ilişkiyi değiştirir.

Görünürlüğün ve yetkinin tek bir kişide yoğunlaşması, hem kararlı bir liderlik yaratır hem de kişiselleştirme riskini doğurur. Yasama organıyla ilişkiler, partizan kontrolüne ve kurumsal kurallara bağlı olarak işbirlikçi veya düşmanca olabilir. Görevden alma veya benzeri süreçler, başkanlık görevi kötüye kullanımına karşı son çare olarak bir denetim mekanizması sağlar.

Bir başkanın resmi yetkileri hikayenin sadece bir parçasıdır; bu yetkilerin ne kadar tam olarak kullanılacağı beceri ve koşullara bağlıdır.