Autorytarna ideologia nacjonalistyczna, gloryfikująca państwo lub rasę, tłumiąca opozycję i mobilizująca społeczeństwo poprzez masową organizację i propagandę, znana jest jako faszyzm. Powstała na początku XX wieku w Europie i jest najściślej kojarzona z Włochami Mussoliniego oraz, w formie rasowej, z hitlerowskimi Niemcami.

Ruchy faszystowskie odrzucały zarówno liberalną demokrację, jak i marksistowski socjalizm. Kładły nacisk na hierarchię, walkę i zasadę przywództwa. Po dojściu do władzy zdemontowały niezależne instytucje, kontrolowały kulturę i edukację oraz prowadziły agresywną politykę zagraniczną. Ludzki koszt reżimów faszystowskich, zwłaszcza wariantu nazistowskiego, pozostaje centralnym ostrzeżeniem w pamięci politycznej.

Naukowcy debatują nad dokładnymi granicami tego terminu i jego stosowalnością do późniejszych ruchów. Do jego głównych cech należą ultranacjonalizm, pogarda dla pluralizmu demokratycznego oraz połączenie władzy państwowej i partyjnej. Zrozumienie faszyzmu nadal ma znaczenie dla rozpoznawania autorytarnych wzorców, które wykorzystują podobne motywy w nowych kontekstach.

Klęska państw Osi w 1945 r. zdyskredytowała faszyzm jako model rządzenia, mimo że jego ideologiczne odłamy okresowo pojawiają się ponownie.