Myśl nie zawsze pojawia się w zwięzłych zdaniach. Strumień świadomości to technika narracyjna, która stara się oddać ciągły, skojarzeniowy przepływ doświadczeń mentalnych postaci. Wrażenia sensoryczne, wspomnienia, półsformułowane idee i nagłe zmiany uwagi są prezentowane przy minimalnej ingerencji narratora. James Joyce, Virginia Woolf i William Faulkner należą do pisarzy najczęściej kojarzonych z tą metodą.

Technika ta pozwala tworzyć fragmenty, które wydają się bezpośrednie i psychologicznie autentyczne. Może również stanowić wyzwanie dla czytelników, którzy muszą śledzić zmiany bez typowych drogowskazów konwencjonalnej narracji. Interpunkcja może zostać zredukowana lub zmieniona; składnia może odzwierciedlać skoki myślowe. Celem nie jest chaos, lecz inny rodzaj porządku – porządek żywej świadomości, a nie dopracowanego raportu.

Strumień świadomości jest szczególnie przydatny do eksploracji wnętrza, pamięci i presji chwili obecnej na przeszłość. Umiejętnie wykorzystany, poszerza zasoby fikcji, umożliwiając dostęp do warstw doświadczenia, które bardziej tradycyjne metody pozostawiają niejasne. Pozostaje jedną z głównych innowacji literatury modernistycznej.