Myślenie krytyczne oznacza analizę informacji przed jej zaakceptowaniem. Nie chodzi o bycie negatywnym. Chodzi o ostrożność. Osoba myśląca krytycznie pyta: Kto to mówi? Jakie dowody to potwierdzają? Co zostało pominięte? Jakie są założenia? Te pytania odnoszą się do artykułów prasowych, twierdzeń naukowych i codziennych argumentów.

W edukacji krytyczne myślenie jest deklarowanym celem niemal każdej szkoły. W praktyce trudno jest go nauczać i testować. Egzaminy wielokrotnego wyboru nagradzają zapamiętywanie. Eseje i dyskusje nagradzają analizę. Najlepsze kursy łączą oba te aspekty, ale czas i liczebność grup ograniczają możliwości nauczycieli.

Myślenie krytyczne to nie cynizm. Nie oznacza odrzucania wszystkiego. Oznacza porównywanie przekonań z dowodami. Osoba, która wątpi w naukę o klimacie, i osoba, która wątpi w bezpieczeństwo szczepionek, to nie dwie osoby o krytycznym nastawieniu. Jedna podąża za dowodami, druga je ignoruje. Sztuka polega na tym, by dostrzec różnicę.

Pytania główne

• Jakie jest roszczenie?
• Jakie dowody to potwierdzają?
• Kto korzysta na tym roszczeniu?
• Jakie są kontrargumenty?
• Co mogłoby zmienić moje zdanie?