Primaire socialisatie vindt plaats in de vroege kindertijd, meestal binnen het gezin. Het is het proces waarbij een kind taal, basiswaarden en sociale vaardigheden leert. Het is de meest intense en blijvende vorm van socialisatie. Wat vroeg wordt geleerd, raakt diep verankerd en is moeilijk te veranderen.

Het gezin is de voornaamste factor. Ouders, broers en zussen en verzorgers geven normen, emoties en verwachtingen door. Een kind leert of de wereld veilig of gevaarlijk is, of aan behoeften wordt voldaan en of het kind gewaardeerd wordt. Deze lessen vormen de persoonlijkheid en de geestelijke gezondheid voor het leven.

Wat wordt er geleerd?

• Taal en communicatie
• Basisprincipes van hygiëne en zelfzorg
• Emotionele regulatie
• Genderverwachtingen
• Vertrouwen in of wantrouwen jegens anderen

Primaire socialisatie is niet uniform. Kinderen in verschillende gezinnen en culturen leren verschillende lessen. Een kind in een collectivistische samenleving leert wellicht samenwerking. Een kind in een individualistische samenleving leert wellicht onafhankelijkheid. Beide zijn vormen van primaire socialisatie, aangepast aan de lokale omstandigheden.