Een gemeenschap voert een reeks symbolische handelingen uit in een vaste volgorde en met een gevoel van verhoogde betekenis. Die reeks is een ritueel. Rituelen markeren overgangen, handhaven de kosmische of sociale orde en maken abstracte overtuigingen tastbaar.

Levenscyclusrituelen begeleiden geboorte, volwassenwording, huwelijk en dood. Kalenderrituelen structureren het jaar. Dagelijkse rituelen van gebed of reinheid geven vorm aan de gewone tijd. De juiste uitvoering is vaak even belangrijk als de innerlijke gesteldheid; men gelooft dat de handelingen zelf al effectief zijn.

Antropologen bestuderen hoe rituelen solidariteit creëren en waarden overdragen. Deelnemers kunnen ze als diep betekenisvol ervaren of als een routinematige verplichting. Hervormingsbewegingen vereenvoudigen of schaffen rituelen die als leeg worden beschouwd soms af; traditionalisten verdedigen ze als onvervangbare dragers van aanwezigheid. Een levend ritueel balanceert een vaste vorm met authentieke deelname.

• Voorgeschreven volgorde van symbolische heilige handelingen
• Markeert tijd, overgang en identiteit
• Combineert formaliteit met gemeenschappelijke participatie.
• Maakt geloof zichtbaar en herhaalbaar.