Een patiënt associeert vrijuit, beschrijft dromen en wordt zich geleidelijk bewust van voorheen onopgemerkte conflicten. Psychoanalyse is de therapeutische benadering en theorie van de geest die door Sigmund Freud is ontwikkeld en die de nadruk legt op onbewuste processen, vroege ervaringen en de interpretatie van mentale producties.

De klassieke techniek omvat frequente sessies, het gebruik van de divan en een focus op overdracht – het herbeleven van vroegere relatiepatronen met de analyticus. Latere ontwikkelingen, waaronder objectrelatietherapie en hedendaagse relationele benaderingen, behouden de nadruk op onbewuste betekenis, terwijl de techniek en theorie worden aangepast. Empirische onderbouwing verschilt per specifieke bewering; sommige kernideeën zijn herzien of verworpen, terwijl de klinische waarde van het onderzoeken van impliciete relatiepatronen invloedrijk blijft.

De psychoanalyse heeft de twintigste-eeuwse cultuur gevormd en is nog steeds van invloed op veel vormen van dieptepsychotherapie. Haar blijvende bijdrage is de nadrukkelijke stelling dat een groot deel van het mentale leven zich buiten het bewustzijn afspeelt en dat het bewust maken ervan lijden kan verlichten.

Het verleden dat niet herinnerd wordt, herhaalt zich vaak in de huidige relatie.