Een perceptuele instelling is een mentale aanleg om het ene wel en het andere niet waar te nemen. Verwachtingen, context en eerdere ervaringen beïnvloeden de interpretatie van zintuiglijke input.

Zodra een bepaalde organisatie of identiteit wordt verwacht, worden ambigue prikkels in overeenstemming met die verwachting geïnterpreteerd. Een wazige vorm wordt gezien als een specifiek object; een gesproken woord wordt gehoord als het woord dat past bij de context van de zin. Culturele achtergrond, emotionele toestand en recente ervaringen dragen allemaal bij aan de perceptuele set die op een bepaald moment actief is. Perceptuele set kan de herkenning versnellen wanneer de verwachting correct is en kan tot fouten leiden wanneer de verwachting onjuist is.

Top-down beïnvloeding is geen tekortkoming; het is een efficiënt gebruik van kennis. Dezelfde mechanismen die een perceptuele set creëren, maken een snelle interpretatie van bekende scènes en taal mogelijk. Bewustzijn van deze bias kan helpen in situaties waarin neutraliteit van waarneming belangrijk is, zoals bij ooggetuigenverslagen of wetenschappelijke metingen.

Wat men bereid is te zien, bepaalt vaak wat men daadwerkelijk ziet.