Iedereen, inclusief de regering, is aan de wet onderworpen. Dat principe is de rechtsstaat. Wetten moeten openbaar, toekomstgericht, duidelijk en gelijkelijk worden toegepast door onafhankelijke rechtbanken.

De rechtsstaat beperkt willekeurige macht. Hij beschermt individuen tegen onvoorspelbare dwang en stelt hen in staat hun leven en investeringen te plannen. Onafhankelijke rechters, toegankelijke rechtbanken en een professionele juridische cultuur vormen de institutionele steunpilaren. Corruptie, selectieve vervolging en wetgeving met terugwerkende kracht ondermijnen de rechtsstaat.

Geen enkele samenleving bereikt een perfecte rechtsstaat; de mate waarin deze wordt benaderd, varieert sterk. Internationale indexen proberen dit te meten aan de hand van indicatoren voor rechterlijke onafhankelijkheid, afwezigheid van corruptie en eerlijke regelgeving. Politieke systemen die de rechtsstaat opgeven ten gunste van persoonlijke of partijpolitieke machtsgreep verliezen aan voorspelbaarheid en uiteindelijk aan legitimiteit.

Een regering die in haar eigen rechtbanken kan verliezen, is een regering die de rechtsstaat nog steeds respecteert.