De denkfout van de verzonken kosten houdt in dat je een project voortzet vanwege eerdere investeringen. Je hebt geld, tijd of moeite geïnvesteerd. Je wilt dat niet verspillen. Dus ga je door. Maar de eerdere investering is verloren. Die is verzonken. Die zou geen invloed mogen hebben op de beslissing. Alleen toekomstige kosten en baten tellen. De denkfout is emotioneel van aard. Het is de weerstand tegen verlies.

Deze denkfout komt veel voor in het bedrijfsleven, relaties en het dagelijks leven. Een bedrijf houdt vast aan een mislukt project omdat er al miljoenen in zijn geïnvesteerd. Iemand blijft in een slechte relatie omdat ze al jaren samen zijn. Een student rondt een studie af die hij haat omdat hij er al drie jaar aan heeft gewerkt. De investering uit het verleden is irrelevant. De beslissing moet over de toekomst gaan.

Voorbeelden van de sunk cost fallacy (drogreden van de verzonken kosten)

• Een slechte film afkijken omdat je een kaartje hebt gekocht.
• Een oorlog voortzetten vanwege reeds gesneuvelde soldaten.
• Je eet meer dan je eigenlijk wilt, omdat je voor de maaltijd hebt betaald.
• In een slechte baan blijven hangen omdat je er al jaren werkt.
• Het is een verliesgevend aandeel omdat je het duur hebt gekocht.

De sunk cost fallacy is een cognitieve vertekening. Het is niet logisch. De oplossing is om jezelf af te vragen: als ik helemaal opnieuw zou beginnen, zou ik dan deze keuze maken? Als het antwoord nee is, is de investering uit het verleden verloren. Die moet genegeerd worden. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Mensen hebben een hekel aan verspilling. Ze hebben een hekel aan toegeven dat ze het mis hadden. De sunk cost fallacy beschermt het ego. Het vermijdt de pijn van verlies. Maar het leidt tot grotere verliezen. De beste besluitnemers negeren sunk costs. Ze focussen zich op de toekomst. Ze zijn bereid hun verliezen te beperken. Dat is moeilijk. Maar het is rationeel. Het verleden is voorbij. Alleen de toekomst telt.