Vervuiling is het inbrengen van schadelijke stoffen in het milieu. Dit kunnen chemicaliën, deeltjes, geluid, licht of warmte zijn. Verontreinigende stoffen komen uit vele bronnen: fabrieken, voertuigen, boerderijen, huizen en afvalstortplaatsen. Sommige komen in de lucht terecht, andere in het water en weer andere in de bodem. Ze schaden organismen door ze te vergiftigen, hun voortplanting te verstoren of de omstandigheden te veranderen die ze nodig hebben om te overleven. Vervuiling is, naast habitatvernietiging en klimaatverandering, een van de belangrijkste oorzaken van biodiversiteitsverlies.

Vervuiling kent vele vormen. Luchtvervuiling door de verbranding van fossiele brandstoffen veroorzaakt ademhalingsziekten en zure regen. Watervervuiling door landbouwafval en rioolwater leidt tot algenbloei en dode zones. Plasticvervuiling verstikt het leven in zee en breekt af tot microplastics die in de voedselketen terechtkomen. Lichtvervuiling verstoort het gedrag van nachtdieren en trekvogels. Geluidsoverlast belemmert de communicatie en navigatie van walvissen en vogels. Elk type vervuiling vereist een andere aanpak, van regelgeving en technologie tot gedragsverandering.

Belangrijkste soorten vervuiling

• Lucht: fijnstof, stikstofoxiden, zwaveldioxide.
• Water: voedingsstoffen, chemicaliën, plastic, rioolwater.
• Bodem: zware metalen, pesticiden, industrieel afval.
• Overig: lawaai, licht en warmte.

Vervuiling is niet onvermijdelijk. Het is een bijproduct van onze productie- en consumptiegewoonten. Schonere technologieën en strengere regels hebben sommige vormen van vervuiling teruggedrongen, maar de vooruitgang is ongelijkmatig.