Một sự khái quát hóa vội vàng rút ra kết luận từ bằng chứng không đầy đủ. Bạn gặp hai người thô lỗ từ một thành phố và kết luận rằng tất cả mọi người ở đó đều thô lỗ. Bạn thử một nhà hàng tệ và kết luận rằng tất cả các nhà hàng trong chuỗi đó đều tệ. Mẫu quá nhỏ. Kết luận quá chung chung. Sự khái quát hóa là vội vàng.

Lỗi ngụy biện này rất phổ biến trong lập luận hàng ngày. Định kiến ​​là sự khái quát hóa vội vàng. Thành kiến ​​là một sự khái quát hóa vội vàng. Một trải nghiệm tồi tệ duy nhất dẫn đến một kết luận quá rộng. Bằng chứng không ủng hộ kết luận. Mẫu nghiên cứu không mang tính đại diện. Kết luận không có cơ sở.

Ví dụ về khái quát hóa vội vàng

• Ông tôi hút thuốc và sống đến 90 tuổi, vì vậy hút thuốc không có hại.
• Tôi bị ốm sau khi ăn ở đó, vậy nên nhà hàng này không hợp vệ sinh.
• Hai người đến từ quốc gia đó đã cư xử thô lỗ, nên người ta cho rằng tất cả mọi người ở đó đều thô lỗ.
• Sản phẩm này bị hỏng, vậy nên thương hiệu này không đáng tin cậy.
• Ba lần tung đồng xu đầu tiên đều ra mặt ngửa, vậy nên đồng xu luôn luôn rơi ra mặt ngửa.

Kết luận vội vàng là một ngụy biện do thiếu bằng chứng. Cách khắc phục là thu thập thêm dữ liệu. Mẫu lớn hơn sẽ mang tính đại diện cao hơn. Một nghiên cứu có đối chứng tốt hơn là một câu chuyện cá nhân. Ngụy biện này phổ biến vì những câu chuyện cá nhân thường sống động. Một câu chuyện đơn lẻ có vẻ như là bằng chứng. Nhưng thực tế không phải vậy. Nó chỉ là một điểm dữ liệu. Một điểm dữ liệu không phải là một mô hình. Tâm trí con người luôn tìm kiếm các mô hình. Nó nhìn thấy các mô hình trong những thứ nhiễu loạn. Kết luận vội vàng là một lỗi tự nhiên. Cần phải rèn luyện để tránh được nó. Lần tới khi bạn đưa ra một kết luận rộng từ một mẫu nhỏ, hãy tự hỏi: Tôi đã quan sát được bao nhiêu trường hợp? Mẫu này có mang tính đại diện không? Câu trả lời thường là không. Kết luận đó vội vàng. Nó cần được xem xét lại.