Một ma trận đơn giản có thể giúp tổ chức tư duy chiến lược. Phân tích SWOT xem xét các điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của một công ty hoặc dự án. Điểm mạnh và điểm yếu là yếu tố nội bộ; cơ hội và thách thức là yếu tố bên ngoài. Bài tập này buộc phải xem xét một cách có cấu trúc cả những gì tổ chức có thể kiểm soát và những gì tổ chức phải ứng phó.

Phân tích SWOT được giảng dạy và sử dụng rộng rãi vì dễ hiểu và dễ thực hiện trong nhóm. Giá trị của nó phụ thuộc vào sự trung thực và hiểu biết của người tham gia. Những mục nhập mơ hồ hoặc chung chung sẽ không mang lại nhiều hướng dẫn. Những mục nhập cụ thể, dựa trên bằng chứng có thể làm nổi bật các ưu tiên và các lựa chọn chiến lược.

Bản thân khung phân tích SWOT không tạo ra chiến lược; nó chỉ sắp xếp thông tin có thể hỗ trợ cho việc xây dựng chiến lược. Kết hợp SWOT với các công cụ khác—phân tích cạnh tranh, đánh giá nguồn lực, lập kế hoạch kịch bản—sẽ tạo ra một bức tranh toàn diện hơn. Mặc dù đã có từ lâu và khá đơn giản, SWOT vẫn là điểm khởi đầu thiết thực cho nhiều cuộc thảo luận về lập kế hoạch.