Kritik dönem, bir organizmanın normal gelişiminin gerçekleşmesi için belirli deneyimleri alması gereken, yaşamın erken dönemindeki sınırlı bir zaman dilimidir. Bu zaman diliminde gerekli girdiler eksikse veya bozulursa, ortaya çıkan eksiklik kalıcı olabilir veya daha sonra yalnızca kısmen geri döndürülebilir.

Bu kavram, duyusal sistemlerde en açık şekilde görülmektedir. Hayatlarının ilk birkaç ayında bir gözünden görsel girdiden mahrum bırakılan yavru kediler, daha sonra görme yetisi geri gelse bile normal çift gözlü görme yeteneğini asla geliştiremezler. Şarkı söyleyen kuşlar, kendi türlerinin yetişkin şarkısını doğru bir şekilde üretebilmeleri için belirli bir gençlik döneminde mutlaka duymalıdırlar. İnsanlarda, erken dil maruziyeti çok önemlidir; geç çocukluk dönemine kadar dilden izole kalan çocuklar nadiren tam dilbilgisi yeterliliğine ulaşırlar.

Her gelişim sürecinin kesin bir kritik dönemi yoktur. Bazı yetenekler hassas dönemler gösterir; bu dönemler, daha kademeli olarak kapanan, yüksek esneklik pencereleridir. Bu ayrım müdahale açısından önemlidir: zamanlama, terapinin son derece etkili mi yoksa büyük ölçüde etkisiz mi olacağını belirleyebilir.

Kritik dönemler bize beynin deneyime açıklığının yaşam boyu sabit olmadığını hatırlatır. Bazı kapılar sadece bir kez açılır.