Wiolonczela plasuje się pomiędzy altówką a kontrabasem pod względem wielkości i skali. Grający trzyma ją między kolanami i przeciąga smyczkiem po czterech strunach lub szarpie je. Jej głos jest często porównywany do ludzkiego barytonu lub tenoru ze względu na ciepło i ekspresję.

W orkiestrze sekcja wiolonczeli stanowi dolny środek faktury smyczkowej i często przenosi linie melodyczne. Repertuar solowy jest bogaty, od suit Bacha po koncerty Dvořáka, Elgara i Szostakowicza. Muzyka kameralna umieszcza wiolonczelę w kwartetach smyczkowych, triach fortepianowych i zespołach mieszanych, gdzie jej jakość śpiewu błyszczy.

Rozmiar instrumentu wymaga solidnych podstaw technicznych. Zmienne pozycje, vibrato i kontrola smyczka rozwijają się latami. Współcześni wiolonczeliści eksplorują również zaawansowane techniki i współczesne utwory, które wykraczają poza tradycyjne, klasyczne role instrumentu.

Dobrze zagrana wiolonczela może wypełnić salę dźwiękiem, który będzie jednocześnie intymny i potężny.