Een foneem is de kleinste, onderscheidende klankeenheid in een taal. Het veranderen van een foneem verandert de betekenis van een woord.

In het Engels zijn de klanken /b/ en /p/ verschillende fonemen, omdat "bat" en "pat" verschillende betekenissen hebben. Talen verschillen in welke klankcontrasten ze als onderscheidend beschouwen. Baby's zijn aanvankelijk gevoelig voor een breed scala aan fonetische onderscheidingen; tegen het einde van hun eerste levensjaar zijn ze meer gespecialiseerd in de fonemen van de taal die ze het meest horen. Het proces van categorische perceptie kent continu variërende akoestische signalen toe aan afzonderlijke foneemcategorieën.

Fonemen zijn abstracte categorieën in plaats van vaste akoestische gebeurtenissen. Dezelfde foneem wordt verschillend geproduceerd, afhankelijk van de omgevingsgeluiden, de spreker en het spreektempo. Luisteraars kunnen de bedoelde fonemen desondanks onder normale omstandigheden met grote nauwkeurigheid herkennen. Stoornissen in de fonologische verwerking kunnen het lezen en de gesproken taal belemmeren.

Het verschil tussen het ene woord en het andere komt vaak neer op één enkel foneem.