Ozonafbraak is de afname van de ozonlaag van de aarde. Het wordt veroorzaakt door door de mens gemaakte chemicaliën, voornamelijk chloorfluorkoolwaterstoffen en halonen. Deze verbindingen stijgen op naar de stratosfeer, waar ultraviolette straling ze afbreekt en chloor- en broomatomen vrijmaakt. Een enkel chlooratoom kan duizenden ozonmoleculen vernietigen voordat het de stratosfeer verlaat.

Het gevolg is dat er meer ultraviolette straling het aardoppervlak bereikt. Dat verhoogt het risico op huidkanker, staar en een verzwakt immuunsysteem bij mensen. Het schaadt gewassen, zeewier en andere organismen. Het ozongat boven Antarctica, ontdekt in 1985, schokte de wereld. Op zijn ergst besloeg het een gebied dat groter was dan Antarctica.

De reactie was snel en effectief. Het Montrealprotocol van 1987 zorgde voor de geleidelijke afschaffing van ozonafbrekende chemicaliën. Het is een van de meest succesvolle milieuverdragen in de geschiedenis. De ozonlaag herstelt zich langzaam. Volledig herstel wordt verwacht in de jaren 2060. De les is dat gecoördineerde wereldwijde actie milieuproblemen kan oplossen wanneer de wetenschap duidelijk is en er alternatieven bestaan.

Hoofdschuldigen

• Chloorfluorkoolwaterstoffen
• Halonen
• Koolstoftetrachloride
• Methylchloroform
• Hydrochloorfluorkoolwaterstoffen