Chiasmus is een retorische stijlfiguur waarbij twee of meer zinsdelen tegen elkaar in evenwicht worden gebracht door de omkering van hun structuur. De elementen kruisen elkaar als de letter X.

"Vraag niet wat je land voor jou kan doen, maar vraag wat jij voor je land kunt doen" is een beroemd modern voorbeeld. De tweede helft keert de grammaticale volgorde van de eerste om, waardoor een gedenkwaardige symmetrie ontstaat. Klassieke en bijbelse schrijvers gebruikten chiasme veelvuldig; het komt voor in poëzie, redevoeringen en proza ​​wanneer een schrijver een gedachte een gevoel van volledigheid of onvermijdelijkheid wil geven.

Chiasmus verschilt van eenvoudige antithese door het specifieke stijlmiddel van inversie. De kruising van termen kan contrast benadrukken, een paradox versterken of simpelweg het oor strelen met zijn patroonmatige terugkeer. Wanneer de inversie geforceerd aanvoelt, wordt de stijlfiguur slechts een trucje; wanneer ze natuurlijk voortvloeit uit de gedachte, lijkt ze zowel elegant als waar.

Een zin die op zichzelf terugkeert door zijn eigen structuur om te keren, maakt gebruik van chiasme.