Een vijver, een bos, een koraalrif, een stukje grond: elk is een ecosysteem. De term beschrijft een gemeenschap van organismen die met elkaar en met hun fysieke omgeving interageren. Het omvat de levende elementen, zoals planten, dieren en microben, en de niet-levende elementen, zoals water, zonlicht, mineralen en temperatuur. De grenzen worden bepaald door de waarnemer. Een heel regenwoud is een ecosysteem. Dat geldt ook voor een druppel vijverwater onder een microscoop.

Ecosystemen functioneren door energiestromen en materiekringlopen. Energie komt binnen in de vorm van zonlicht en verspreidt zich via voedselketens. Voedingsstoffen circuleren binnen het systeem, van de bodem naar planten, naar dieren en weer terug via afbraak. Een gezond ecosysteem is veerkrachtig. Het kan verstoringen zoals droogte of brand opvangen en terugkeren naar een vergelijkbare staat. Maar veerkracht heeft grenzen. Wanneer een sleutelsoort verdwijnt of een voedingsstoffenkringloop verstoord raakt, kan het hele systeem in een andere staat terechtkomen. Een helder meer kan groen worden door algen. Een grasland kan veranderen in struikgewas.

Belangrijkste componenten

• Producenten: planten en algen die voedsel maken.
• Consumenten: dieren die andere organismen eten.
• Ontbinders: schimmels en bacteriën die voedingsstoffen recyclen.
• Abiotische factoren: water, zonlicht, bodem en klimaat.

Ecosystemen zijn niet statisch. Ze veranderen met de seizoenen, successie en menselijk gebruik. De vraag is of die veranderingen binnen acceptabele grenzen blijven.