Een 51%-aanval vindt plaats wanneer één groep meer dan de helft van de rekenkracht, oftewel de hash rate, van een blockchain in handen heeft. Met die meerderheid kunnen de aanvallers de recente transactiegeschiedenis herschrijven. Het meest voorkomende motief is dubbele uitgaven: cryptovaluta naar een beurs sturen, wachten op bevestiging, een ander actief opnemen en vervolgens een geheime, langere keten uitzenden die de oorspronkelijke storting wist. De beurs blijft achter met waardeloze tokens, terwijl de aanvaller er met zowel het opgenomen actief als de oorspronkelijke cryptovaluta vandoor gaat.

De aanval breekt de cryptografie niet. Privésleutels blijven veilig en niemand kan munten uitgeven die hij niet bezit. De schade zit hem in de transactiegeschiedenis en het vertrouwen. Kleine proof-of-work-ketens zijn meestal het doelwit, omdat hash rate goedkoop gehuurd kan worden op platforms zoals NiceHash. Ethereum Classic onderging verschillende reorganisaties in 2019 en 2020. Bitcoin SV werd in 2021 getroffen. Bitcoin zelf blijft onpraktisch om aan te vallen, omdat de kosten voor het huren van voldoende hash rate enorm zijn.

Wat een 51%-aanvaller wel en niet kan doen

• Maak hun eigen recente transacties ongedaan — ja, via een ketenreorganisatie.
• Censureer specifieke transacties — ja, door ze niet op te nemen.
• Munten stelen uit andere wallets — nee, privésleutels blijven veilig.
• Nieuwe munten uit het niets creëren — nee, protocolregels wijzen ongeldige blokken af.

Proof-of-stake-netwerken lopen een vergelijkbaar risico als een validator de meerderheid van de gestake tokens beheert, maar door de sancties te verlagen, wordt de aanval financieel zelfvernietigend.